Cảnh giác với chiêu bài “thêm dầu vào lửa” trên mạng xã hội
Thời gian gần đây, trên không gian mạng xuất hiện tình trạng một số đối tượng có biểu hiện lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận, lôi kéo và phát tán thông tin sai lệch trong các hội, nhóm trực tuyến có tính đặc thù. Thay vì công khai đăng tải những luận điệu xuyên tạc, chống phá dễ bị nhận diện và phản bác, các đối tượng có xu hướng sử dụng phương thức “ẩn mình”, len lỏi vào các diễn đàn thảo luận về dự án, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng… để kích động. Thực trạng này cần được nhận diện đầy đủ để nâng cao cảnh giác và có giải pháp ứng phó kịp thời. UBND phường Phú Thượng công bố, công khai và bàn giao hồ sơ Quy hoạch chi tiết Công viên công cộng phường Phú Thượng thuộc Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: Anh Đức 1. Hiện nay, trên không gian mạng đặc biệt là mạng xã hội Facebook, xuất hiện các hội nhóm được lập ra nhằm phục vụ những người có chung mối quan tâm, sở thích. Trong đó, có không ít nhóm được lập ra nhằm chia sẻ những băn khoăn, lo lắng, thậm chí bức xúc về một vấn đề xã hội, các công trình, dự án, quy hoạch… Tại các hội, nhóm này, các đối tượng xấu lợi dụng tâm lý băn khoăn, bức xúc của một bộ phận người dân để tạo dựng vỏ bọc “đồng cảm”, “bảo vệ quyền lợi”. Dưới danh nghĩa chia sẻ thông tin, chúng phát tán nội dung phiến diện, bóp méo bản chất chính sách, gieo rắc hoài nghi… Mục đích cuối cùng là kích động tư tưởng bất mãn, chuyển hóa các vụ việc dân sinh thành vấn đề chính trị. Mục tiêu của chiến thuật “thêm dầu vào lửa” này không gì khác ngoài việc xói mòn niềm tin của nhân dân vào các chủ trương phát triển kinh tế – xã hội của Đảng, Nhà nước, từ đó tìm cách tập hợp lực lượng, kích động các hành vi khiếu kiện đông người, gây rối trật tự công cộng. Điển hình, tại một số hội, nhóm liên quan đến Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, các đối tượng đã phát tán, chia sẻ lại nhiều nội dung từ các trang, kênh phản động như: Việt Tân, Nhật ký yêu nước, Chân trời mới Media, Luật Khoa Tạp chí… Đáng chú ý, thời gian gần đây xuất hiện ảnh chế, cắt ghép phát ngôn của lãnh đạo thành phố Hà Nội với nội dung bịa đặt nhằm gây hiểu lầm, kích động dư luận. Song song với đó, tổ chức khủng bố Việt Tân còn kêu gọi “tuần hành hòa bình”, trong khi các tài khoản ẩn danh tích cực trà trộn vào các hội, nhóm nhằm lôi kéo người dân. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách không chỉ đối với cơ quan chức năng trong việc kịp thời phát hiện, xử lý các tài khoản độc hại mà còn đòi hỏi các cấp chính quyền địa phương phải chủ động, minh bạch thông tin và đối thoại thẳng thắn với người dân, không để khoảng trống thông tin trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho các thế lực chống phá trục lợi. 2. Không gian mạng với đặc tính lan truyền nhanh và khó kiểm chứng đang trở thành môi trường thuận lợi để các đối tượng cơ hội, chống phá lợi dụng phát tán thông tin sai lệch. Chỉ trong thời gian ngắn, một nội dung chưa được kiểm chứng có thể tiếp cận hàng chục nghìn người. Khi nội dung được lặp đi lặp lại nhiều lần trong các hội nhóm khác nhau, không ít người cả tin mặc nhiên coi đó là sự thật, mặc dù không có bằng chứng xác thực. Đây là một trong những cơ chế tâm lý phổ biến mà các nghiên cứu về truyền thông số và thông tin sai lệch đã chỉ ra. Đáng chú ý hơn, các chủ đề liên quan đến đất đai, quy hoạch và bồi thường luôn tác động trực tiếp đến lợi ích của nhiều người dân. Chính vì vậy, đây cũng là những lĩnh vực dễ xuất hiện tâm lý lo lắng, băn khoăn hoặc nghi ngại. Nếu các cảm xúc đó bị khai thác thông qua thông tin sai lệch hoặc xuyên tạc, môi trường thảo luận rất dễ bị dẫn dắt theo hướng cực đoan, làm lu mờ những thông tin khách quan và các ý kiến phản biện có cơ sở. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở bản thân một bài viết sai sự thật, mà còn ở hiệu ứng cộng hưởng khi nhiều tài khoản cùng chia sẻ, bình luận và khuếch đại thông tin theo một chiều. Trong không gian mạng, không phải mọi tài khoản đều tham gia với mục đích trao đổi thiện chí. Đây chính là mảnh đất cho những kẻ xấu trà trộn vào dưới danh nghĩa tài khoản ẩn danh hoặc tài khoản giả mạo. Chỉ cần xem kỹ trang cá nhân của những tài khoản này sẽ thấy họ liên tục đăng tải nội dung gây chia rẽ, kích động hoặc cố tình bóp méo thông tin nhằm tạo tâm lý hoang mang trong cộng đồng. Người bình thường, tài khoản bình thường sẽ không như vậy. Do đó, mỗi người sử dụng mạng xã hội cần tỉnh táo trước mọi thông tin, đặc biệt là những nội dung đánh mạnh vào cảm xúc hơn là dựa trên chứng cứ. Mỗi cú nhấp chuột đều có thể góp phần lan tỏa sự thật hoặc tiếp tay cho thông tin sai lệch. Mỗi lượt chia sẻ đều có thể củng cố niềm tin xã hội hoặc làm gia
