Tư Vấn Sức Khoẻ

Chứng đau vai gáy là tình trạng cơ vùng vai gáy co cứng gây đau, kèm theo hạn chế vận động quay cổ, quay đầu. Bệnh đau vai gáy thường xuất hiện vào buổi sáng, khi ngủ dậy. Thực chất, đây là nhóm các bệnh có liên quan chặt chẽ đến hệ thống cơ xương khớp và mạch máu vùng vai gáy. Có nhiều nguyên nhân gây bệnh khác nhau, song tất cả đều dẫn tới một hội chứng cuối cùng đó là người bệnh bị đau cơ ở vùng vai gáy và hạn chế vận động quay đầu, quay cổ. Bệnh đau vai gáy thường xuất hiện một cách đột ngột, có nhiều người bệnh bỗng dưng sau một đêm ngủ dậy thấy xuất hiện đau vùng cổ, vai, gáy. Do đó, biểu hiện đầu tiên mà người bệnh nhận thấy đó là hiện tượng đau cơ vùng cổ gáy, vai và có thể cả phần lưng trên. Bệnh đau cổ vai gáy là một bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, song gặp nhiều ở lứa tuổi trưởng thành, đặc biệt là ở những người trên 50 tuổi. Đây cũng chính là căn bệnh liên quan đến cột sống cổ thường gặp nhất. Ngồi nhiều giờ trước máy tính, cột sống chịu áp lực kéo dài Ghi nhận tại khoa Y học cổ truyền – Phục hồi chức năng Bệnh viện Bắc Thăng Long cho thấy, lượng người bệnh đến khám vì đau cổ, vai, gáy có xu hướng gia tăng trong nhiều năm gần đây. Trong đó, người trẻ, nhân viên văn phòng và những người thường xuyên làm việc với máy tính từ 6-9 giờ mỗi ngày chiếm tỷ lệ cao. Lý giải nguyên nhân, BSCKI. Đoàn Văn Hải phụ trách khoa cho biết, cột sống được cấu tạo để vận động thường xuyên. Đĩa đệm không có mạch máu nuôi trực tiếp mà tiếp nhận dinh dưỡng thông qua sự thay đổi áp lực khi cơ thể cử động. Vì vậy, việc ngồi bất động trong 7-8 tiếng mỗi ngày có thể làm gia tăng áp lực lên đĩa đệm thắt lưng. Trong khi đó, các nhóm cơ cạnh sống, cơ vùng cổ và vai phải co giữ liên tục, dễ dẫn đến mỏi, co cứng và đau. Ngược lại, những nhóm cơ như cơ mông, cơ bụng sâu dần suy yếu do ít được vận động. Không chỉ thời gian ngồi kéo dài, tư thế cúi đầu về phía trước, ngồi gù lưng, đặt màn hình máy tính không đúng tầm mắt hoặc ít thay đổi tư thế cũng khiến hệ cơ xương khớp phải chịu áp lực trong thời gian dài. KTV Nguyễn Văn Tùy lưu ý, đau lan theo đường đi của rễ thần kinh, tê bì, giảm cảm giác hoặc yếu cơ là những dấu hiệu cần chú ý. Đi lại mất thăng bằng, bàn tay vụng về có thể cảnh báo tổn thương tủy sống. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần đi khám, không tự điều trị hoặc trì hoãn can thiệp. Để có kết luận chính xác nhất về tình trạng đau vai gáy, bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán từ đó đưa ra cách điều trị phù hợp và hiệu quả cho người bệnh. Một số phương pháp được áp dụng phổ biến gồm: Chụp X-quang: Chụp X-quang được thực hiện nhằm kiểm tra tình trạng hẹp ống sống, viêm khớp, khối u, hiện tượng đĩa đệm bị trượt, gãy xương, mất ổn định cột sống… MRI: Chụp cộng hưởng từ là thủ thuật không xâm lấn được thực hiện để xác định các yếu tố chi tiết liên quan đến vấn đề thần kinh, gân và dây chằng. Chụp cắt lớp vi tính (CT): Chụp CT được sử dụng như một phương pháp thay thế cho MRI.   Các biện pháp điều trị bệnh đau cổ vai gáy Khi bệnh mới ở giai đoạn đầu cần tránh cố gắng xoay đầu, xoay cổ, tạm dừng các môn thể thao hoặc động tác làm đau cổ nặng lên, khi đi ngủ, chườm ấm vùng cổ, chiếu đèn hồng ngoại hoặc xoa bóp nhẹ nhàng 10-15 phút, sau 2-3 ngày bệnh sẽ tự hết. Khi bệnh ở mức độ vừa, tức là mức độ kích thích dây thần kinh lớn hơn, các biểu hiện bị đau cổ vai gáy bên phải hoặc đau cổ vai gáy bên trái rõ ràng hơn cần phải dùng một số loại thuốc hỗ trợ như: thuốc giảm đau, chống viêm non-steroid thuốc giãn cơ và dùng miếng dán salonpas để giảm được triệu chứng vùng này. Ở mức độ bệnh nặng cần sử dụng các biện pháp tập phục hồi chức năng chuyên sâu kết hợp với thuốc giảm đau chống viêm NSAIDs, thuốc giãn cơ, thuốc giảm đau thần kinh. Đồng thời điều trị nguyên nhân (thoát vị đĩa đệm, thoái hóa khớp…). Bệnh đau cổ vai gáy không phải là bệnh khó chữa, cần điều trị sớm, nếu điều trị sai, điều trị muộn sẽ có nguy cơ cao phải nhập viện. Điều trị bằng máy siêu âm Với nhiều năm kinh nghiệm trong việc thăm khám và điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, thực hiện phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, hiện nay Bệnh viện Bắc Thăng Long đã trở thành một trong các địa điểm chăm sóc sức khỏe tốt, có khả năng thăm khám, sàng lọc và điều trị nhiều bệnh lý chuyên sâu. Do đó, nếu có triệu chứng của đau cổ vai gáy thì bạn có thể đến Bệnh viện Bắc Thăng Long để thăm khám, chẩn đoán và điều trị giúp phục hồi sức khỏe nhanh chóng. Để đặt lịch khám vui lòng liên hệ hotline: (+84) 889 615 815 Thời gian làm việc: T2-CN: 7h30 – 11h30 & 13h00 – 17h00  “ĐIỀU TRỊ VỚI CHUYÊN GIA – TẬN TÂM TỪ TẤM LÒNG”

Thu mình, mất ngủ, học tập sa sút hay dễ cáu gắt… có thể bị xem là những thay đổi thường thấy ở tuổi mới lớn. Nhưng khi những biểu hiện ấy kéo dài và trẻ bắt đầu tự gây tổn thương cơ thể, đó không còn là câu chuyện của vài ngày buồn bực. Từ những thay đổi âm thầm đến hành vi tự gây tổn thương N.M.A., 16 tuổi, từng là học sinh khá. Nhưng bước vào giai đoạn cuối THCS, em bắt đầu ít nói, muốn ở một mình, mất ngủ và khó tập trung học tập. Có thời điểm, em thường xuyên sử dụng điện thoại khuya, tiếp xúc với nhiều nội dung buồn bã, tiêu cực trên mạng xã hội. Khi cảm xúc bị dồn nén, M.A. bắt đầu có hành vi tự gây tổn thương. Hành vi này lặp lại mỗi khi em căng thẳng. Lớn hơn, N.D.T, 18 tuổi, ở Đông Anh, cũng từng dần ít trò chuyện với bạn bè, thường xuyên ở trong phòng, mất ngủ và không còn hứng thú với những hoạt động chung. Kết quả học tập giảm sút nhưng gia đình ban đầu chỉ nghĩ em đang chịu áp lực học tập và tâm lý tuổi mới lớn. Chỉ khi nhận thấy những dấu hiệu tổn thương bất thường trên cơ thể con, gia đình mới thực sự chú ý. Ở góc độ chuyên môn, bác sĩ Vũ Ngọc Úy, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hà Nội cho biết, tự hại là hành vi trẻ cố ý làm tổn thương bản thân, như tự cắt, cào, gây bỏng, tự đánh hoặc sử dụng thuốc không đúng cách. Có trường hợp trẻ tự hại để giải tỏa căng thẳng, buồn bã, do tức giận hoặc cảm giác trống rỗng, không nhằm tự sát. Tuy nhiên, cũng có trường hợp hành vi đi kèm mong muốn kết thúc sự sống. Theo bác sĩ Vũ Ngọc Úy, không phải mọi trẻ tự hại đều mắc bệnh tâm thần. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp khó khăn về cảm xúc hoặc hoàn cảnh sống. Người lớn cần thay đổi cách tiếp cận Nguyên nhân dẫn đến hành vi tự hại ở tuổi vị thành niên không đến từ một yếu tố. Áp lực học tập, kỳ vọng của cha mẹ, mâu thuẫn gia đình, bị bắt nạt, tự ti ngoại hình hay những vấn đề tình cảm đều có thể trở thành nguồn gây căng thẳng. Mạng xã hội cũng có thể khiến áp lực kéo dài khi trẻ thường xuyên tiếp xúc bình luận tiêu cực, tranh cãi hoặc nội dung không lành mạnh. Theo cô Nguyễn Thị Thúy, giáo viên chủ nhiệm lớp 12D6, Trường THPT Quang Minh (xã Quang Minh, Hà Nội), những thay đổi về học tập và sinh hoạt thường là dấu hiệu đầu tiên người lớn có thể nhận thấy. Điều quan trọng trước tiên nằm ở cách gia đình phản ứng khi phát hiện con tự gây tổn thương. Những vết thương không rõ nguyên nhân, việc trẻ thường che kín tay, chân, cất giữ vật sắc nhọn, hay ở một mình, cùng những thay đổi rõ về cảm xúc, giấc ngủ, ăn uống hoặc học tập… đều cần được cha mẹ lưu ý. Trẻ nên được chuyên gia tâm lý, bác sĩ hoặc cơ sở chuyên khoa đánh giá và hỗ trợ phù hợp khi hành vi tự hại lặp lại, mức độ ngày càng nặng. Theo TS. Lê Minh, giảng viên ngành Tâm lý học, Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội, phụ huynh cần thay đổi cách tiếp cận, từ việc tập trung vào “con đã làm gì” sang tìm hiểu “điều gì đang xảy ra với con”. “Thay vì hỏi tại sao con lại làm như vậy, bố mẹ có thể nhìn lại xem thời gian gần đây con có thay đổi gì không, có chuyện gì xảy ra ở trường, trong các mối quan hệ hay trong gia đình không. Khi nói chuyện, cha mẹ hỏi để hiểu chứ không phải để tìm lỗi của con”, TS. Lê Minh nhấn mạnh. Bên cạnh việc lắng nghe, bác sĩ Vũ Ngọc Úy lưu ý, cha mẹ cần trực tiếp tìm hiểu mức độ nguy hiểm khi phát hiện trẻ tự hại. Có thể hỏi trẻ: “Con làm như vậy để giảm bớt cảm giác khó chịu hay con đã từng muốn kết thúc sự sống của mình?”; “Hiện giờ con có còn muốn làm hại mình không?” hoặc “Con đã nghĩ đến cách thực hiện chưa?”. Theo bác sĩ, việc hỏi trực tiếp với thái độ quan tâm không làm tăng nguy cơ mà giúp phát hiện sớm mức độ nguy hiểm. Sau khi trẻ mở lòng, người lớn không nên xem nhẹ vấn đề hoặc đưa ra lời khuyên chung chung. Cha mẹ cần cùng trẻ xác định nguồn áp lực, tìm cách ứng phó an toàn hơn và đồng hành. Nhà trường cũng cần quan tâm đến những thay đổi bất thường của học sinh và phối hợp với phụ huynh khi cần thiết. https://hanoimoi.vn/tre-co-bieu-hien-tu-hai-cha-me-phai-lam-gi-1757773.html

Bộ Y tế đang tổng hợp kết quả thực hiện Kế hoạch quốc gia truyền thông vận động giảm muối trong khẩu phần ăn giai đoạn 2018–2025, tập trung đánh giá mục tiêu, chỉ tiêu và các giải pháp nhằm giảm muối, phòng chống tăng huyết áp, đột quỵ và bệnh không lây nhiễm. Trước đó, ngày 28/3/2018, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 2033/QĐ-BYT phê duyệt “Kế hoạch quốc gia Truyền thông vận động thực hiện giảm muối trong khẩu phần ăn để phòng, chống tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh không lây nhiễm khác giai đoạn 2018-2025”. Kế hoạch nhằm nâng cao hiểu biết, thay đổi hành vi của người dân về giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày; nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, ban, ngành, đoàn thể, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm và cơ sở dịch vụ ăn uống. Đồng thời, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động giám sát, tư vấn, hướng dẫn chế độ ăn giảm muối trong cơ sở y tế và tại cộng đồng. Để tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch, Bộ Y tế đề nghị các Bộ, cơ quan báo cáo kết quả theo nội dung được phân công. Báo cáo gửi về Bộ Y tế, qua Cục Phòng bệnh, trước ngày 18/9/2026 để tổng hợp. Tập trung đánh giá 4 nhóm mục tiêu Theo khung báo cáo, kết quả thực hiện Kế hoạch đến năm 2025 được đánh giá theo 4 nhóm mục tiêu với các chỉ tiêu cụ thể. Mục tiêu thứ nhất là nâng cao hiểu biết, thay đổi hành vi của người dân để giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày. Kế hoạch đặt mục tiêu trên 90% người trưởng thành biết tác hại do ăn nhiều muối, nhận biết các loại thực phẩm có nhiều muối và các biện pháp giảm ăn muối; trên 60% thực hiện ít nhất một biện pháp giảm muối. Mức tiêu thụ muối trung bình của người trưởng thành được đặt mục tiêu dưới 7 gam/người/ngày. Đối với học sinh phổ thông, trên 90% có hiểu biết về tác hại của việc ăn nhiều muối và nhận biết thực phẩm chứa nhiều muối; trên 70% thực hiện ít nhất một biện pháp giảm ăn muối theo khuyến cáo. Đồng thời, 100% trường nội trú và trường có tổ chức bữa ăn bán trú thực hiện chế độ ăn giảm muối. Đối với người bệnh, trên 90% số người được phát hiện mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch và các bệnh liên quan khác được tư vấn, hướng dẫn thực hiện chế độ ăn giảm muối. Mục tiêu thứ hai là nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, ban, ngành, đoàn thể trong xây dựng, thực thi cơ chế chính sách và tạo nguồn lực cho các can thiệp giảm muối. Kế hoạch đặt mục tiêu 90% các Bộ, ban, ngành, đoàn thể có liên quan phối hợp với Bộ Y tế ban hành chính sách và tổ chức triển khai kế hoạch truyền thông can thiệp giảm lượng muối; 90% số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đầu tư kinh phí và triển khai kế hoạch của ngành y tế về truyền thông, can thiệp giảm muối tại địa phương. Mục tiêu thứ ba là nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm và cơ sở dịch vụ ăn uống. Trên 30% cơ sở kinh doanh, cung cấp dịch vụ ăn uống thực hiện ít nhất một biện pháp giảm muối trong nấu ăn, chế biến và cung cấp thực phẩm; trên 30% cơ sở sản xuất thực phẩm bao gói sẵn có ít nhất một sản phẩm được giảm muối và dán nhãn công bố hàm lượng muối, chỉ báo thực phẩm nhiều muối, cảnh báo sức khỏe của việc ăn nhiều muối. Mục tiêu thứ tư là nâng cao năng lực và hiệu quả giám sát, tư vấn, hướng dẫn chế độ ăn giảm muối trong cơ sở y tế và cộng đồng. Kế hoạch đặt mục tiêu 90% cán bộ y tế liên quan trong cơ sở khám, chữa bệnh có đủ năng lực và thực hiện tư vấn, hướng dẫn chế độ ăn giảm muối cho bệnh nhân tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường và các bệnh liên quan khác. Đồng thời, 90% cán bộ y tế liên quan tuyến huyện, xã và nhân viên y tế thôn bản có đủ năng lực, thực hiện truyền thông, tư vấn giảm ăn muối cho người dân. Kế hoạch cũng đặt mục tiêu thiết lập cơ sở dữ liệu và tổ chức thu thập số liệu định kỳ để quản lý, giám sát tình hình tiêu thụ muối trong khẩu phần ăn, hàm lượng muối trong thực phẩm phổ biến và hiệu quả các biện pháp can thiệp. Đánh giá các nhóm giải pháp, hoạt động Bên cạnh kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị đánh giá việc triển khai các nhóm giải pháp, hoạt động chủ yếu của Kế hoạch. Về chính sách, pháp luật, tập trung vào rà soát, đề xuất bổ sung quy định về dán nhãn, công bố hàm lượng muối, cảnh báo tác hại sức khỏe trên bao bì thực phẩm; kiểm soát, hạn chế quảng cáo, tiếp thị thực phẩm nhiều muối, đặc biệt đối với trẻ em, nhóm nguy cơ cao. Đồng thời, đề xuất, hoàn thiện chính sách về tổ chức bữa ăn học đường, khuyến khích sản xuất, kinh doanh thực phẩm giảm muối và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành từ Trung ương đến địa phương. Về truyền thông và vận động xã hội, các hoạt động gồm truyền thông trên phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, internet, SMS

Bạn nghĩ rằng “đau mắt đỏ” chỉ là bệnh vặt, vài ngày rồi khỏi? Thực tế, viêm kết mạc do Adenovirus chiếm tới 65–90% các ca viêm kết mạc do virus, cực kỳ dễ lây và có thể để lại biến chứng về thị lực nếu không được xử lý đúng cách. Vì sao bệnh dễ lây? – Adenovirus lây qua cả tiếp xúc trực tiếp (tay, dịch tiết mắt mũi) và gián tiếp (khăn mặt, hồ bơi, trường học, bệnh viện). – Với thời gian ủ bệnh 5–12 ngày và khả năng lây mạnh trong tuần đầu, chỉ một bất cẩn nhỏ cũng khiến cả gia đình, cả lớp học cùng mắc bệnh. Biểu hiện thường gặp Đỏ mắt: Vùng kết mạc bị viêm, xung huyết, khiến mắt trở nên đỏ tươi hoặc hồng nhạt. Cộm, xốn, nóng rát: Người bệnh có cảm giác như có hạt cát trong mắt, rất khó chịu, đặc biệt khi chớp mắt. Chảy nước mắt: Nước mắt chảy ra nhiều, liên tục, trong suốt. Tiết ghèn: Có thể có ít ghèn trắng đục, keo dính vào buổi sáng, khác với ghèn vàng hoặc xanh của nhiễm khuẩn. Nhạy cảm ánh sáng: Mắt khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh, cần nheo mắt hoặc tránh nơi sáng. Sưng mí mắt: Mí mắt có thể bị sưng nhẹ, đặc biệt là vào buổi sáng. Sốt nhẹ: Người bệnh có thể bị sốt nhẹ, thường dưới 38,5°C. Cách phòng tránh – Cách ly trong 7–10 ngày đầu để hạn chế lây lan. – Giữ vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên, không dùng chung khăn mặt, chậu rửa, kính mắt. – Tránh bơi lội khi đang có dấu hiệu bệnh. – Chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa khi thấy mắt đỏ, cộm, chảy nước mắt nhiều. Phần lớn bệnh nhân sẽ hồi phục sau 2–3 tuần, với những trường hợp bệnh kéo dài lâu khỏi nguy cơ viêm giác mạc gây đục giác mạc và giảm thị lực kéo dài là có thật. Đừng để “mắt đỏ” biến thành nỗi ám ảnh thị lực lâu dài. Nếu có dấu hiệu như mắt đỏ, cộm rát, chảy nước mắt nhiều, hãy đến khám tại Khoa mắt – Bệnh viện Bắc Thăng Long để được các bác sĩ chuyên khoa Mắt thăm khám và tư vấn kịp thời.

Tự ý truyền dịch tại nhà, lạm dụng thuốc hạ sốt, dùng kháng sinh không đúng chỉ định hoặc chủ quan khi cơn sốt thuyên giảm là những sai lầm nhiều người mắc phải khi bị sốt xuất huyết… Theo BSCKII Hồ Sỹ Công – Trưởng khoa Nhi bệnh viện Bắc Thăng Long những cách xử trí này không những không giúp cải thiện mà còn có thể khiến bệnh diễn biến nặng, làm tăng nguy cơ sốc, xuất huyết và các biến chứng nguy hiểm. Sốt xuất huyết Dengue hiện không còn chỉ xuất hiện theo mùa mà có thể ghi nhận quanh năm do tác động của biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa. Riêng năm 2026 theo nhận định của sở y tế Hà Nội cao điểm của dịch vào tháng 8 đến tháng 11. Bệnh do virus Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn Aedes. Phần lớn trường hợp diễn biến nhẹ, nhưng một số người bệnh có thể gặp biến chứng nguy hiểm như sốc do thoát huyết tương, xuất huyết nặng hoặc suy đa cơ quan. Hà Nội đang bước vào cao điểm sốt xuất huyết với số ca mắc gia tăng. Nhiều bệnh viện trên địa bàn thành phố đã ghi nhận các ca bệnh diễn biến nặng, thậm chí nguy kịch BSCKII Hồ Sỹ Công lưu ý, giai đoạn nguy hiểm nhất thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc vừa hết sốt. Đây là thời điểm dễ xảy ra sốc và xuất huyết. Người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như:nói sảng, đau bụng nhiều vùng mạn sườn phải, nôn liên tục, mệt lả, chảy máu bất thường, tiểu ít hoặc khó thở. Khi có những dấu hiệu này cần đến bệnh viện Bắc Thăng Long để được khám và can thiệp kịp thời. Theo bác sĩ, hai sai lầm thường gặp là tự ý truyền dịch tại nhà và sử dụng các thuốc hạ sốt(tuyệt đối không dùng nhóm thuốc hạ sốt giảm đau: Aspirin hoặc Ibuprofen) gây tăng nguy cơ xuất huyết và các biến chứng nặng của nhóm thuốc này. Dùng hạ sốt quá liều gây suy gan cấp là biến chứng hay gặp như vậy người bệnh nên tham vấn liều dùng từ các thầy thuốc đặc biệt các bệnh nhân nhi nên tham vấn liều dùng các bs chuyên khoa Nhi, vì trong thực tế khám và điều trị bệnh nhi sốt xuát huyết chúng tôi đã gặp các cháu nhỏ dùng paracetamol quá liều gây suy gan cấp. Truyền dịch không đúng chỉ định có thể gây các biến chứng gây tử vong: phù phổi cấp hoặc suy tim cấp… Bên cạnh các biện pháp phòng muỗi đốt và loại bỏ lăng quăng, hiện nay vaccine sốt xuất huyết đã được triển khai tại Việt Nam. Đây là vaccine tứ giá có khả năng bảo vệ trước cả 4 tuýp virus Dengue và được chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi trở lên cùng người lớn theo hướng dẫn chuyên môn. Khuyến cáo người dân không chủ quan khi mắc sốt xuất huyết. Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đặc biệt trong mùa mưa, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, theo dõi và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm. Phòng CTXH