Giải phẫu bệnh (GPB) là lĩnh vực y học chuyên nghiên cứu và chẩn đoán bệnh lý, tổn thương thông qua phân tích các mẫu mô và tế bào. GPB có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng y học rõ ràng, giúp xác định chính xác bản chất bệnh lý. Y học hiện đại là y học dựa trên bằng chứng và GPB chính là bằng chứng quan trọng để bác sĩ lâm sàng đưa ra chẩn đoán và điều trị đúng đắn cho từng cá thể.
Với bản chất là phương pháp chẩn đoán dựa trên sự đánh giá các thay đổi về hình thái tế bào, hình thái và cấu trúc mô, GPB mang lại kết quả chính xác nhờ phân tích trực tiếp từ các mẫu bệnh phẩm, do bác sĩ chuyên môn đánh giá thay vì chỉ phụ thuộc vào máy móc. Đây được coi là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán các bệnh lý, đặc biệt là ung bướu.
Phương pháp này không chỉ giúp phân biệt giữa tổn thương là u hay viêm, mà còn hỗ trợ phân loại chi tiết loại u, viêm, đánh giá phân độ và giai đoạn bệnh lý. Ngoài các bệnh lý u, GPB còn đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán các bệnh không u như viêm, lao và nhiễm khuẩn.
Trong những năm gần đay, Bệnh viện Bắc Thăng Long đã triển khai lĩnh vực xét nghiệm “Giải phẫu bệnh”. Với mong muốn giúp người bệnh không bỏ lỡ giai đoạn vàng trong điều trị ung thư, sàng lọc sớm để phát hiện bệnh ngay trong giai đoạn đầu, chẩn đoán chính xác bản chất của tổn thương, tiên lượng giai đoạn của các khối u ác tính… Trên cơ sở đó bác sỹ sẽ đưa ra liệu trình điều trị tốt nhất cho người bệnh.
Một thế mạnh nổi bật của GPB là khả năng phân tích hình thái vi thể của tế bào và mô dưới kính hiển vi, từ đó đối chiếu với chẩn đoán lâm sàng. Điều này giúp định hướng điều trị, theo dõi diễn tiến bệnh và đưa ra tiên lượng chính xác. Đặc biệt, GPB còn hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định về điều trị đích – một phương pháp điều trị tiên tiến, cá thể hóa, tối ưu hóa hiệu quả điều trị cho từng bệnh nhân.
Xét nghiệm GPB được ứng dụng rộng rãi trong y học, đặc biệt đối với bệnh lý ung thư để:
– Sàng lọc, phát hiện ung thư sớm
– Chẩn đoán chính xác bản chất của tổn thương
– Xác định giai đoạn bệnh
– Tiên lượng bệnh, theo dõi bệnh nhân sau điều trị
Cần làm xét nghiệm Giải phẫu bệnh khi nào?
– Khi khách hàng đến khám sức khỏe tổng quát (sàng lọc phát hiện sớm ung thư)
– Người bệnh nội soi đường tiêu hóa, đường hô hấp…. có chỉ định sinh thiết
– Khi phát hiện khối hoặc tổn thương bất thường (sờ thấy hoặc qua chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng…)
– Tất cả các bệnh phẩm sau thủ thuật, phẫu thuật
– Thực hiện giải phẫu bệnh khi người bệnh điều trị ung bướu
Hình 2: Máy cắt mô, máy chuyển mô tự động
Các xét nghiệm Giải phẫu bệnh đang được triển khai tại Bệnh viện Bắc Thăng Long và ứng dụng trong chẩn đoán , điều trị bệnh:
– Xét nghiệm tế bào học: Mẫu bệnh phẩm tế bào học có thể lấy từ các khối u mô mềm, cổ tử cung, tuyến vú, tuyến giáp, hạch, xét nghiệm tế bào các loại dịch,…
– Xét nghiệm mô bệnh học:
Bệnh phẩm bao gồm: các mẫu sinh thiết qua nội soi như thực quản, dạ dày, đại tràng, phế quản; mẫu mô sinh thiết qua da như vú, phổi, gan, thận…
Kết quả cho biết bản chất tổn thương (lành tính, ác tính), độ mô học, mức độ xâm nhập.
Một số lưu ý: Giải phẫu bệnh có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh, tuy nhiên kết quả giải phẫu bệnh có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố trong quy trình thực hiện và phân tích mẫu bệnh phẩm. Vì vậy để đảm bảo chất lượng mẫu bệnh phẩm cần thực hiện:
- Lấy bệnh phẩm: lấy trúng, lấy đúng, lấy đủ
- Quy trình xử lý mẫu bệnh phẩm tuân theo quy trình của bộ y tế
- Trang thiết bị máy móc, kính hiển vi hiện đại giúp bác sĩ đọc tiêu bản và đưa ra chẩn đoán chính xác
- Kết hợp giữa các khoa lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng
- Liên tục đào tạo, cập nhật, nâng cao kiến thức chuyên môn
Khoa xét nghiệm – Bệnh viện Bắc Thăng Long với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên có trình độ chuyên môn, tay nghề cao, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm tới khám và điều trị.
BỆNH VIỆN BẮC THĂNG LONG
Địa chỉ: Tổ 18 – Thị trấn Đông Anh – Huyện Đông Anh – Thành phố Hà Nội
Hotline: 0889 615 815 (24/7)
BSCKI. Ngô Thê Toàn
Khoa xét nghiệm, Bệnh viện Bắc Thăng Long
