Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11: Đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân

Phát huy tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong kỷ nguyên số

Ngày 09/11 hằng năm được xác định là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là dịp để tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, khẳng định vị trí, vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội; đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức tự giác tìm hiểu, chấp hành và bảo vệ pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp Nhân dân.

Năm 2026, Ngày Pháp luật Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt khi gắn với dấu mốc 80 năm Ngày Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946, bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước Việt Nam mới. Đây là dịp để tiếp tục phát huy những giá trị lịch sử, khẳng định tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật ngày càng trở nên cấp thiết.

Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, việc đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật cần được quan tâm nhằm tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin pháp luật thuận tiện, đầy đủ, chính xác và kịp thời.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của Internet, các nền tảng số, cơ sở dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức tiếp cận, khai thác và sử dụng thông tin. Người dân không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các hình thức tìm hiểu pháp luật truyền thống mà có thể chủ động tra cứu văn bản, tìm hiểu chính sách, thực hiện thủ tục hành chính và tương tác với cơ quan nhà nước trên môi trường điện tử.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước mà còn là phương thức quan trọng để đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống, tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình và tham gia vào quá trình xây dựng, thi hành pháp luật.

Đặc biệt, việc lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm của chuyển đổi số đòi hỏi các hệ thống thông tin, nền tảng số phải được phát triển theo hướng dễ tiếp cận, dễ sử dụng, bảo đảm thông tin chính xác, an toàn và mang lại lợi ích thiết thực.

Cổng Pháp luật quốc gia – Đổi mới phương thức tiếp cận và tìm hiểu pháp luật

Một trong những dấu ấn quan trọng trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực pháp luật là việc phát triển Cổng Pháp luật quốc gia, hướng tới hình thành nền tảng số cung cấp thông tin pháp luật tập trung, thống nhất, phục vụ người dân, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức.

Ngày 13/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1264/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát triển Cổng Pháp luật quốc gia giai đoạn 2026 – 2030” và Quyết định số 35/2026/QĐ-TTg ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Cổng Pháp luật quốc gia.

Các quyết định đã xác lập cơ sở pháp lý và định hướng phát triển Cổng Pháp luật quốc gia theo hướng trở thành đầu mối cung cấp thông tin, dữ liệu pháp luật chính thống, hỗ trợ công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật và tăng cường tương tác giữa cơ quan nhà nước với người dân, doanh nghiệp.

Thông qua Cổng Pháp luật quốc gia, người dân có thể tiếp cận các thông tin về chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật; đồng thời khai thác các dịch vụ, tiện ích hỗ trợ tìm hiểu pháp luật trên môi trường số.

Đặc biệt, việc phát triển các hình thức tương tác, hỏi đáp, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và lấy ý kiến góp ý đối với chính sách, pháp luật góp phần mở rộng khả năng tham gia của người dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế.

Theo thông tin về tình hình triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số của Bộ Tư pháp, Cổng Pháp luật quốc gia đã chính thức được đưa vào sử dụng từ ngày 26/10/2026 sau khi hoàn thành các bước nghiệm thu, bàn giao.

Trong giai đoạn từ ngày 30/9 đến ngày 25/10/2026, Cổng ghi nhận hơn 13,7 triệu lượt truy cập. Đặc biệt, các hệ thống AI pháp luật đã trả lời tổng cộng 331.899 câu hỏi, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận và tra cứu thông tin pháp luật.

Những kết quả này cho thấy tiềm năng của việc ứng dụng công nghệ số trong mở rộng khả năng tiếp cận pháp luật, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chất lượng dữ liệu, nội dung và các tiện ích phục vụ người sử dụng.

Bên cạnh đó, việc tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trên Cổng Pháp luật quốc gia trong năm 2026 là một hình thức đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Thông qua hình thức trực tuyến, người dân trên phạm vi cả nước có điều kiện chủ động tìm hiểu kiến thức pháp luật, tham gia các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam mà không bị giới hạn bởi khoảng cách địa lý.

Kết thúc cuộc thi vào tháng 10/2026, đã có hơn 2,58 triệu lượt người tham gia. Kết quả này góp phần khẳng định hiệu quả của việc ứng dụng các nền tảng số trong tổ chức hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, tạo sức lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.

Phát triển dữ liệu pháp luật, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ người dân tốt hơn

Cùng với việc phát triển Cổng Pháp luật quốc gia, xây dựng hạ tầng dữ liệu pháp luật và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang trở thành những định hướng quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực pháp luật.

Ngày 08/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1949/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật”.

Đề án hướng tới phát triển Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật thành hạ tầng dữ liệu pháp luật quốc gia, phục vụ tích hợp, chuẩn hóa, liên kết, phân tích và cung cấp dịch vụ dữ liệu pháp luật dùng chung; bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Đây là nền tảng quan trọng để từng bước phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực pháp luật, hỗ trợ công tác xây dựng, tổ chức thi hành và phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Trong thực tế, việc tìm hiểu pháp luật đôi khi gặp khó khăn do số lượng văn bản lớn, nhiều quy định được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế theo từng thời kỳ. Đối với người dân không có kiến thức chuyên sâu về pháp luật, việc xác định đúng văn bản, điều khoản và tình trạng hiệu lực của quy định pháp luật không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Việc nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể góp phần hỗ trợ giải quyết những khó khăn này.

Thông qua các công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên, tìm kiếm ngữ nghĩa và khai thác cơ sở dữ liệu pháp luật, các công cụ AI có thể hỗ trợ người sử dụng tra cứu thông tin bằng những câu hỏi gần gũi với đời sống, thay vì phải biết chính xác tên hoặc số hiệu văn bản.

Chẳng hạn, người dân có thể đặt câu hỏi về thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, chứng thực, điều kiện thực hiện một thủ tục hành chính hoặc các quyền và nghĩa vụ có liên quan. Trên cơ sở dữ liệu pháp luật được kiểm chứng, các công cụ AI có thể hỗ trợ tìm kiếm văn bản, tổng hợp quy định liên quan và chỉ dẫn nguồn thông tin để người sử dụng đối chiếu.

Đối với doanh nghiệp, các giải pháp công nghệ thông minh có thể hỗ trợ tìm hiểu chính sách, tra cứu quy định pháp luật liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ đó nâng cao khả năng chủ động tuân thủ pháp luật.

Tuy nhiên, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực pháp luật phải gắn với yêu cầu bảo đảm độ chính xác, tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn và kiểm chứng thông tin.

Đặc biệt, AI cần được xác định là công cụ hỗ trợ tìm hiểu, tra cứu pháp luật, không thay thế trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, người có chuyên môn hoặc các hoạt động tư vấn, thẩm định và giải quyết những vấn đề pháp lý cụ thể.

Việc phát triển các ứng dụng AI pháp luật an toàn, đáng tin cậy sẽ góp phần nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa thông tin pháp luật đến với người dân bằng những phương thức trực quan, dễ hiểu và thuận tiện hơn.

Đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, giảm giấy tờ và chi phí cho người dân, doanh nghiệp

Bên cạnh việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin pháp luật, chuyển đổi số còn góp phần tạo ra những thay đổi thiết thực trong phương thức giải quyết thủ tục hành chính.

Thông qua việc phát triển các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng dịch vụ công trực tuyến, người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, theo dõi tình trạng xử lý hồ sơ và nhận kết quả theo quy định mà không nhất thiết phải trực tiếp đến cơ quan nhà nước ở tất cả các khâu.

Đáng chú ý, Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số đã đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối, khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cơ sở dữ liệu dùng chung nhằm tự động điền thông tin vào biểu mẫu điện tử, cắt giảm thành phần hồ sơ và bảo đảm nguyên tắc tổ chức, cá nhân chỉ cung cấp thông tin một lần cho cơ quan nhà nước khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Quy định này thể hiện bước chuyển quan trọng trong phương thức giải quyết thủ tục hành chính, từ việc yêu cầu người dân phải kê khai, nộp lại nhiều lần những thông tin, giấy tờ đã có sang hướng cơ quan nhà nước chủ động khai thác, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu theo quy định.

Đối với Bộ, ngành Tư pháp, việc phát triển Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm hiện thực hóa yêu cầu trên.

Theo báo cáo kết quả triển khai, tính đến ngày 30/9/2026, Hệ thống đã hoàn thành triển khai 250 thủ tục hành chính; phát sinh hồ sơ tại 34 tỉnh, thành phố, với tổng số hơn 10,13 triệu hồ sơ, trung bình khoảng 90.000 hồ sơ mỗi ngày, trong đó hồ sơ trực tuyến chiếm khoảng 98%.

Những kết quả này cho thấy vai trò của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính với khối lượng hồ sơ lớn, hỗ trợ hoạt động của các cơ quan nhà nước và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện Hệ thống, tăng cường kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đẩy mạnh khai thác và tái sử dụng dữ liệu sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí và những yêu cầu không cần thiết trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Đặc biệt, hiệu quả chuyển đổi số cần được đánh giá bằng những lợi ích thực tế mang lại cho người dân, doanh nghiệp, từ việc giảm giấy tờ, giảm thời gian đi lại đến nâng cao tính minh bạch, thuận tiện và chất lượng giải quyết công việc.

Phát huy vai trò của Cục Công nghệ thông tin trong đưa pháp luật đến gần hơn với người dân

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11/2026, việc gắn công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với các nhiệm vụ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số có ý nghĩa thiết thực đối với Cục Công nghệ thông tin, Bộ Tư pháp.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Cục Công nghệ thông tin tiếp tục phát huy vai trò trong công tác tham mưu, phát triển hạ tầng kỹ thuật, các nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước, xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Đối với Cổng Pháp luật quốc gia, Cục Công nghệ thông tin có trách nhiệm phối hợp với Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cùng các đơn vị liên quan trong việc phát triển, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, kết nối, tích hợp dữ liệu, triển khai các giải pháp công nghệ và bảo đảm an toàn, an ninh mạng phục vụ hoạt động của Cổng.

Trong đó, việc tăng cường kết nối các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu pháp luật, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng cung cấp, tìm kiếm và khai thác thông tin pháp luật.

Đối với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp, Cục tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn rà soát, hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, phát triển các giải pháp kỹ thuật, tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu.

Cùng với đó, công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân phải được chú trọng trong toàn bộ quá trình xây dựng, phát triển, vận hành và khai thác các hệ thống thông tin.

Đặc biệt, việc hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền mà còn cần được cụ thể hóa thông qua việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Cục Công nghệ thông tin, cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quản lý, sử dụng các nguồn lực công.

Việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới phải gắn với yêu cầu tuân thủ pháp luật, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, an toàn và trách nhiệm trong quá trình triển khai.

Đồng thời, cần đẩy mạnh truyền thông trên Cổng Thông tin điện tử của Cục, tăng cường sử dụng các hình thức tuyên truyền trực quan như infographic, tài liệu số, bài viết chuyên đề và nội dung hướng dẫn, góp phần lan tỏa kiến thức pháp luật và các chính sách mới về chuyển đổi số đến cán bộ, công chức, viên chức, người dân và doanh nghiệp.

Lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, xây dựng nền hành chính phục vụ trong kỷ nguyên số

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11/2026 là dịp để tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Hiến pháp, pháp luật, đồng thời khẳng định yêu cầu gắn công tác xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật với sự phát triển của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Trong bối cảnh công nghệ số ngày càng trở thành một phần quan trọng của đời sống, việc bảo đảm cho người dân, doanh nghiệp được tiếp cận thông tin pháp luật đầy đủ, chính xác, kịp thời và thuận tiện là yêu cầu quan trọng đối với các cơ quan nhà nước.

Cùng với việc phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng công nghệ, cần tiếp tục chú trọng nâng cao nhận thức, kỹ năng số và ý thức tuân thủ pháp luật của mỗi cá nhân trong quá trình tham gia môi trường điện tử.

Đối với người dân, việc chủ động tìm hiểu pháp luật, sử dụng các kênh thông tin chính thống, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và bảo vệ dữ liệu cá nhân là những hành động thiết thực góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong xã hội số.

Đối với cơ quan nhà nước, tinh thần thượng tôn pháp luật cần được thể hiện thông qua việc đẩy mạnh công khai, minh bạch, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm giải trình và không ngừng đổi mới phương thức phục vụ.

Đối với Bộ, ngành Tư pháp, việc tiếp tục phát triển Cổng Pháp luật quốc gia, xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và hoàn thiện các hệ thống thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính là những nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực pháp luật.

Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân không chỉ là giúp người dân dễ dàng tìm kiếm văn bản, tra cứu thông tin mà còn phải tạo điều kiện để mỗi cá nhân có thể hiểu đúng, thực hiện đúng và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Phát huy tinh thần Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11, Cục Công nghệ thông tin tiếp tục gắn việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật với thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, góp phần phát triển các nền tảng pháp luật số hiện đại, an toàn, đáng tin cậy, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận và thực hiện pháp luật ngày càng thuận tiện, hiệu quả.

Qua đó, góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, phát huy tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, hướng tới xây dựng Chính phủ số, xã hội số lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

https://cntt.moj.gov.vn/portal/tin-tuc/chi-tiet/huong-ung-ngay-phap-luat-viet-nam-0911-ay-manh-chuyen-oi-so-ua-phap-luat-en-gan-hon-voi-nguoi-dan-tnzkpyfa8b.html