Hiểu rõ “một đầu mối – một xuyên suốt” để thực hiện nghiêm túc, hiệu quả

Với tinh thần đó, Hà Nội đã xác định phương châm công vụ “6 rõ – 1 xuyên suốt”, trong đó “một đầu mối – một xuyên suốt” có ý nghĩa như “sợi chỉ đỏ” của toàn bộ quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

1. “Một đầu mối – một xuyên suốt” nghĩa là mỗi nhiệm vụ phải có một chủ thể chịu trách nhiệm chính, theo đuổi công việc từ đầu đến cuối, chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả thực hiện. Đó không đơn thuần là một quy trình quản lý mà là sự chuyển biến về tư duy cầm quyền, từ quản lý theo thủ tục sang quản trị theo kết quả; từ “cùng chịu trách nhiệm” sang “có người chịu trách nhiệm chính”; từ “làm hết phần việc của mình” sang “làm đến cùng vì mục tiêu chung”. Phương châm này chính là sự cụ thể hóa rõ nhất tinh thần “Hà Nội đã nói là làm – làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”.

Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy, phương châm “6 rõ – 1 xuyên suốt” đã tạo ra những chuyển động tích cực trong hoạt động của hệ thống chính trị Thủ đô. Khi trách nhiệm được xác định rõ ràng, công việc được giao đúng người, đúng đầu mối, tiến độ thực hiện nhiều nhiệm vụ được đẩy nhanh, kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường, hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị được cải thiện.

Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội đang vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu về phân cấp, phân quyền mạnh hơn, xử lý công việc nhanh hơn, gần dân hơn, hiệu quả hơn, thì “một đầu mối – một xuyên suốt” càng trở thành điều kiện tiên quyết để bộ máy hoạt động thông suốt. Một mô hình quản trị mới không thể phát huy hiệu quả nếu trách nhiệm bị phân tán, nếu công việc không có người chịu trách nhiệm cuối cùng hoặc bị đẩy từ nơi này sang nơi khác.

Chính nhờ đề cao trách nhiệm cá nhân, đề cao tính chủ động của người đứng đầu và xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, Hà Nội đã tạo thêm động lực mới cho cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy, góp phần khai thác tốt hơn các cơ chế, chính sách đặc thù mà Trung ương dành cho Thủ đô, tạo nền tảng để thành phố phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, việc thực hiện “một đầu mối – một xuyên suốt” vẫn còn những hạn chế, tồn tại đáng suy ngẫm. Ở một số nơi, một số cán bộ, công chức chưa hiểu đầy đủ hoặc thậm chí cố tình không hiểu đúng tinh thần của phương châm này. Vẫn còn hiện tượng tham mưu lòng vòng, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm; có việc thuộc thẩm quyền của mình nhưng không chủ động giải quyết, lại chuyển sang cơ quan khác hoặc xin ý kiến nhiều cấp không cần thiết; việc đáng lẽ phải nhận thì tìm cách “đá bóng”, việc đáng lẽ phải quyết thì tìm cách trì hoãn.

Những biểu hiện đó không chỉ làm chậm tiến độ xử lý công việc mà còn gây ra những hệ lụy không đáng có. Một văn bản đi lòng vòng nhiều ngày, một dự án chậm thêm vài tháng, một thủ tục bị kéo dài không chỉ là sự lãng phí về thời gian, nguồn lực mà còn có thể làm mất đi những cơ hội phát triển quý giá. Đối với một đô thị đặc biệt như Hà Nội, cơ hội phát triển nhiều khi có tính thời điểm; sự chậm trễ hôm nay có thể trở thành sự tụt hậu của ngày mai.

Đáng lo hơn, tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm nếu không được khắc phục sẽ dần hình thành “văn hóa an toàn trách nhiệm”, nơi người dám làm chịu nhiều áp lực hơn người không làm; nơi không quyết định trở thành cách thức để tránh sai; nơi tinh thần đổi mới, sáng tạo bị triệt tiêu bởi tâm lý sợ trách nhiệm. Khi đó, “một đầu mối – một xuyên suốt” sẽ bị biến dạng, còn “6 rõ” rất dễ rơi vào hình thức.

2. Bởi vậy, điều quan trọng trước hết là phải hiểu đúng để thực hiện nghiêm minh. Cấp ủy, chính quyền các cấp cần tiếp tục quán triệt sâu sắc rằng “một đầu mối – một xuyên suốt” không chỉ là kỹ năng quản trị mà là yêu cầu chính trị, là thước đo bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ. Mỗi cán bộ phải chuyển từ tư duy “việc này thuộc ai” sang “việc này ai chịu trách nhiệm chính”; từ tâm lý “không sai quy trình” sang yêu cầu “đạt được kết quả cuối cùng”.

Điều quan trọng là phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế giao việc theo phương châm “6 rõ” gắn với chế tài nghiêm. Đối với các nhiệm vụ liên ngành, liên cấp, phải xác định cụ thể cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, trách nhiệm của từng đơn vị và trách nhiệm cuối cùng của đầu mối được giao. Không thể để việc chung trở thành “vùng xám trách nhiệm”, nơi ai cũng có trách nhiệm nhưng cuối cùng lại không ai chịu trách nhiệm.

Vai trò của người đứng đầu cũng có ý nghĩa quyết định. Thực tiễn cho thấy, ở đâu người đứng đầu sâu sát, quyết liệt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì ở đó ít xảy ra tình trạng đùn đẩy, né tránh. Ngược lại, nơi nào người đứng đầu thiếu quyết đoán, thiếu kiểm tra, giám sát thì ở đó rất dễ xuất hiện “văn hóa chuyển việc”.

Cùng với việc đề cao trách nhiệm, lợi thế của Hà Nội hiện nay là đang tiên phong triển khai mô hình đánh giá cán bộ theo kết quả đầu ra trên nền tảng quản trị số và hệ thống KPI, OKR. Đây là cơ sở để theo dõi toàn bộ vòng đời của nhiệm vụ. Khi mọi công việc đều được số hóa, đều xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm và để lại “dấu vết số”, tình trạng né tránh, đùn đẩy sẽ khó có đất tồn tại.

Quan trọng hơn cả là phải xây dựng văn hóa công vụ mới, trong đó việc nhận trách nhiệm được coi là danh dự, việc hoàn thành nhiệm vụ là thước đo năng lực, còn đùn đẩy, né tránh phải được xem là biểu hiện của sự yếu kém về tinh thần trách nhiệm và năng lực thực thi công vụ.

Sức mạnh của “một đầu mối – một xuyên suốt” chính là biến trách nhiệm từ khái niệm hành chính thành động lực phát triển. Thực hiện nghiêm phương châm này gắn với “6 rõ” chính là góp phần hình thành một nền hành chính kiến tạo, chuyên nghiệp, hiện đại, thực sự phục vụ nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

https://hanoimoi.vn/hieu-ro-mot-dau-moi-mot-xuyen-suot-de-thuc-hien-nghiem-tuc-hieu-qua-1160438.html